GazeteciSiyasetçiYazar

Ercüment Ekrem Talû kimdir?

Ercüment Ekrem Talû

Türk gazeteci, yazar ve siyasetçi
Kişisel bilgiler
Doğum Ahmet Kemal
1886
İstanbul
Ölüm 16 Aralık 1956 (70 yaşında)
İstanbul
İlişkiler Recaizade Mahmut Ekrem (Babası)
Bitirdiği okul İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Mesleği Öğretmen, yazar, gazeteci, bürokrat ve siyasetçi
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri
Görev süresi
12 Mart 1924 – 30 Nisan 1924
Başkan  Mustafa Kemal Atatürk
Yerine gelen Tevfik Bıyıklıoğlu
Ercüment Ekrem Talû, Kimdiir?
Yazar, şair Recaizade Mahmut Ekrem’in oğlu, şarkı sözü yazarı Çiğdem Talu'nun dedesi, mizah yazarı ve şairi, gazeteci, öğretmen, bürokrat, siyasetçi, ilk Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri ERCÜMENT EKREM TALÛ'yu; (1886-16 Aralık 1956), ölümünün 66. yılında, sevgi ve saygıyla anıyoruz..
Ercüment Ekrem Talû; yaşamı boyunca devletin çeşitli kademelerinde görev yapan, birçok gazete ve dergide, fıkra, sohbet, makale, öykü, roman, hatıra ve şiirler yayımlayan, bir dönemin çok okunan yazarları arasına giren, yazar ve mizah ustasıdır.
Ercüment Ekrem Talû; "Araba Sevdası" romanıyla ünlü, Tanzimat Edebiyatı'nın ünlü şairi ve yazarı Recaizade Mahmut Ekrem’in oğlu; çevirmen Esin Talu Çelikkan ile ilk Türk spor spikerlerinden Muvakkar Ekrem Talu’nun babası; gazeteci yazar Umur Talu, şarkı sözü yazarı Çiğdem Talu, gazeteci yazar Ekrem Murat Çelikkan’ın dedesidir.

Ercüment Ekrem Talû, Kimdiir?

Ercüment Ekrem Talû; 1886'da, İstanbul’da, İstinye’deki yalısında dünyaya geldi. Babası, Tanzimat Dönemi şairlerinden Recaizade Mahmut Ekrem Efendi; annesi, Güzide Hanım’dır. Namık Kemal’e duyduğu sevgi ve saygıdan ötürü, babası ona “Ahmet Kemal” adını koydu; annesiyse “Ercüment” adını ekledi. Ailenin en küçük oğluydu.
Babası; onu, yabancı dil öğrenmesi için,
özel bir gayret göstererek yetiştirdi. Farsça, Fransızca, İtalyanca, Latince, Yunanca, İngilizce, Almanca, İspanyolca, Lehçe öğrendi. İstinye İptidai Mektebi’nden sonra, Galatasaray Lisesi'ni ve Mekteb-i Hukuk'u bitirdi; bir süre Paris Siyasî İlimler Okulu'na devam etti. Henüz çocuk yaştayken, İbülhakkı Tahir Bey’in çıkardığı, “Çocuklara Mahsus Gazete”'de ilk yazıları yayımlandı. Bu yazılarda, daha çok kaybettiği ağabeyi Mehmet Nijat’tan bahsetti.
Ercüment Ekrem Talû; 1906'da, Düyun-ı Umumiye'ye mütercim olarak girdi; 1908'de, Ayan Meclisi mütercimi, daha sonra da Babıâli teşrifat memuru oldu.
Ercüment Ekrem Talû; 1908’de, saraydan Abidin Paşa’nın kızı Feriha Hanım'la evlendi. 1909’da, oğlu Mehmet Muvakkar dünyaya geldi.
Ercüment Ekrem Talû; 2. Meşrutiyet’in getirdiği özgürlük ortamında, Ahmet Rasim'in teşvikiyle, gazeteciliğe başladı. Önce İkdam’da tercümanlık ve düzeltmenlik, ardından Tercüman-ı Hakikat’te yazarlık yaptı. Genellikle alaycı bir üslûpla kaleme aldığı mizahî fıkraları, sohbet ve öyküleri yayımlandı. Yazılarında; “Karga”, “Çekirge”, “Kertenkele”, “Ebul Muvakkar”, “Evliyayı Cedit” gibi takma adlar kullandı. 1913’te atandığı Divan-ı Humayun Teşrifat memurluğundan, 1916’da istifa ederek ayrıldı; gazetecilikle meşgul oldu.
Ercüment Ekrem Talû; memuriyet hayatına, 1919'da, Hamdullah Suphi Bey’in önerisiyle, Damat Ferit Paşa hükümetinin Hariciye Nezareti Matbuat Umum Müdürlüğü'ne atanarak geri döndü. İşgal altındaki İstanbul’da, bu görevi yerine getirmeye çalışırken, işgal kuvvetlerini kızdırdığı için, bir süre tutuklu kaldı. Aynı göreve, aralıklı olarak (1919-1924, 1927-1931), üç defa getirildi.
Ercüment Ekrem Talû; 1920‘de, yazar Aka Gündüz'le birlikte çıkarttığı Alay Gazetesi’ndeki yazılarıyla, Türk Kurtuluş Savaşı’nı destekledi. Damat Ferit hükümetini hicveden yazılarından dolayı, kovuşturmaya uğradı; dergi sadece 12 sayı çıkarılabildi. Alay’ın kapanmasından sonra, yazılarını Sedat Simavi’nin “Diken" dergisinde sürdürdü.
Ercüment Ekrem Talû; ilk kitabı “Evliya-yı Cedid”i, 1920'de yayımladı. Bu kitapta, işgal günlerinin İstanbul’unu anlattı. Kitap, büyük ilgi gördü. Diken Dergisi’nde tefrika edilen “Viraneler” adlı romanını, 1922'de, “Kopuk” adıyla romanlaştırdı.
Ercüment Ekrem Talû; 1922'de, Türkiye’ye gelen Fransız yazar Claude Farrère’nin mihmandarlığını yaptı; Mustafa Kemal'le görüşmek üzere, Kocaeli'ne yaptığı seyahatte, kendisine refakat etti. Mütarake döneminde; ayrıca “Lâne” adlı bir çocuk dergisi çıkardı.
Ercüment Ekrem Talû; 1924'te, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Riyâset-i Cumhur Başkâtibi (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri) oldu; bu görevden, 1925 yılında affedildi. Kısa bir süre İstanbul Şehremeniliği (Belediye Başkanlığı) yaptı.
Ercüment Ekrem Talû; eşi Feriha Hanım’ı, 1929'da, veremden kaybetti. Aynı yıl, Şehremini Rıdvan Paşa’nın kızı Hatice Hanım'la evlendi. 1927'de, yeniden getirildiği Matbuat Müdürlüğü görevini sürdürmekte olan Ercüment Ekrem, 1931'de; Varşova Elçilik Müsteşarlığı'na atandı. Varşova’ya taşındıktan sonra, kızı Esin dünyaya geldi. 1934'te, yurda döndü ve gazeteciliğe devam etti. 1934'te, Soyadı Kanunu çıktığında, “Talû” soyadını aldı.
Ercüment Ekrem Talû; çeşitli dönemlerde, Mekteb-i Mülkiye, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Gazi Terbiye Enstitüsü Fransızca Öğretmenliği, Galatasaray Lisesi ve Notre Dam de Sion Lisesi'nde, Fransızca ve edebiyat öğretmenliği görevlerinde bulundu.
Ercüment Ekrem Talû; 1943'te, eşi Hatice Hanım’dan boşandı. Hayatını kızı Esin'le birlikte, Tokatlıyan Oteli’nde sürdürdü. Öğretmenliğe ve gazeteciliğe devam etti; 1948’de, gazetecilikte 50. yılını kutlayarak, jübilesini yaptı. 1950’de, Galatasaray Lisesi’nden emekli oldu. 1952’de, Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı, “Légion d’honneur” nişanı verildi. Son zamanlarına kadar, Şehir Tiyatroları Edebi Heyeti ve Sular İdaresi İdare Meclisi üyeliğinde bulundu.
Ercüment Ekrem Talû; 16 Aralık 1956'da, 70.yaşında, İstanbul'da yaşamını yitirdi. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Roman, öykü ve tiyatro eserleri kaleme alan Ercüment Ekrem; eserlerinde, toplumsal sorunları, mizahi bir açıdan konu etti; Ahmet Rasim ve Hüseyin Rahmi tarzı bir anlatımı benimsedi. “Meşhedi” adlı bir İranlının, abartmalı serüvenlerini anlattığı mizahî öyküleri ve romanlarıyla tanındı.

Ercüment Ekrem Talû'nun Başlıca Kitapları

Öykü:

Teravihten Sahura (1923)
Sevgiliye Masallar (1925)
Kız Ali (1926)
Güldüren Kitap (1927)
Meşhedi’nin Hikâyeleri (1927)

Roman:

Evliya-yı Cedid (Yeni Evliya Çelebi, 1920)
Asriler (1922)
Gün Batarken (1922)
Kopuk (1922)
Sabir Efendinin Gelini (1922)
Kan ve İman (1923)
Şevketmeâb (1925)
Kundakçı (1926)
Meşhedi ile Devrialem (1927)
Gemi Arslanı (1928)
Meşhedi Aslan Peşinde (1934)
Kodaman (1934)
Pepeloğlu (1938)
Beyaz Şemsiyeli (1939)
Bu Gönül Böyle Sevdi (1941)
Çömlekoğlu ve Ailesi (1945)

Anı:

Dünden Hatıralar (1945)

FOTO GALERİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu