Moğol Hükümdarı

Cengiz Han kimdir?

Cengiz Han

Moğol Hükümdarı
Kişisel bilgiler
Doğum Temuçin
y. 1162
Onon Nehri, Dülün-Boldak, Moğolistan
Ölüm 18 Ağustos 1227 (65 yaşında)
Moğol İmparatorluğu
Defin Bilinmemektedir
Eş(ler)i Börte
Kulan
Yesui
Yesugen
İbaka
Çocuk(lar)ı Cuci
Çağatay
Ögeday
Tuluy
Kulkan
Tam adı Temuçin
Hanedan Börçigin
Babası Yesügey
Annesi Höelin
Dini Tengricilik
KİMDİR

Ünlü Moğol hükümdarı ve komutanı (D. 1155 – Ö. 1227). Asıl adı Timuçin’dir, Çıngız diye de bilinir. Moğol Oymak Beylerinden Yesukay Batır yahut Bahadır adlı bir zatın oğludur. Anasının adı da Ulun Hatu’ndur. Geleneğe göre Timuçin, bir eli yumuk olarak dünyaya gelmiş ve elini açtığı zaman avucunun içi pıhtı halinde kanla dolu olduğu görülmüştür. Güya babası bunu öğrenince oğlunun büyük bir cihangir olarak dünya yüzünde pek çok kan dökülmesine sebep olacağını söylemiştir.

Babası öldüğü zaman Timuçin on iki yaşındaydı. Fakat anasının zekâsı ve tedbirleri yüzünden Oymak dağılmadı. Timuçin büyüdükçe zekâsı da gelişti, askerliğin her hünerinde büyük bir yetki gösterdi. Gençliğini sağlam ve disiplini kuvvetli bir ordu kurmakla geçirdi. Babasından ona ne önemli bir hükümet kalmıştı, ne de kuvvetli bir ordu. Bütün orduları kendi çalışmaları ile kurdu ve dünya tarihinde benzeri az görülen genişlikteki İmparatorluğunu meydana getirdi.

İlk kazandığı savaşlar ancak çevresindeki Oymakları emri altına almak uğrunda yapılmıştı. Moğolistan’ı kendine bağlı bir devlet haline getirmek için elli yaşına kadar uğraşmış olmasındandır ki o zamana kadar şöhreti yalnız Moğol toprakları içinde kalmıştır. Uzun savaşların ardından nihayet Doğu ve Batı Moğolistan’ı hükmü altına aldı. 1202’de bütün Moğol ve Tatar Hanları tarafından yapılan bir kurultayda Hakan unvanını aldı. Karakurum’da hükümdarlık tahtına çıktıktan sonra 1206’daki kurultayda Şaman adlı bir kâhin kendisine Cengiz Han veya Çıngız Han unvanını verdi. Gökyüzünden geldiğine inanılan bu unvan o dönemde Krallar Kralı gibi bir mana taşırmış.

Cengiz bu tarihten sonra ve yirmi yıl içinde dünyada başka bir eşi olmayan geniş bir devlet kurdu. Onun Moğolistan dışında ilk istilâ ettiği memleket Çin oldu. Bu uğurda yıllarca savaşarak 1216’da Pekin’i de almaya muvaffak oldu. Bu zaferin neticesinde Uygurlar, Karloklar, Karahıtaylılar’da Cengiz’in idaresine geçti. Çin’i aldıktan sonra Batı’ya dönen Cengiz, Hârzemşah devleti ile Orta Asya’da ve Anadolu’daki bütün hükümetleri ortadan kaldırarak sınırlarını Çin denizinden Karadeniz’e kadar genişletmiştir.

Cengiz’in orduları öte taraftan Kuzey İran ile Azerbaycan’ı çiğnedikten sonra Kafkasya’ya geçti, Don ve Tuna ırmakları bölgelerine yayıldı, Rusya’nın büyük bir kısmını ele geçirdi ve uzun zamanlar oralarda yayılmış olan çeşitli ulus ve oymakları bir bayrak altında toplamayı başardı.

Cengiz 1227 Ağustosunda öldü. 72 yıl yaşamış, 25 yıl Hakanlık yapmıştır. Cihangirliği kadar bir kanun kurucusu olmakla da meşhurdur. Ölümünden önce topladığı kurultayda Türk törelerini tespit ettirmiş ve kurduğu esaslara (yasa) adını vermiştir. Ölümünden önce İmparatorluğu oğulları arasında pay etmişti. Bundan dolayı ondan sonra İmparatorluk birçok kollara ayrılmıştır. Dört oğlu vardı: Cüci, Çağatay, Ödebey, Tuluy. Bunlardan Cüci kendinden önce öldü. Yasa gereğince en küçük oğlu Tuluy kendisinin yerine geçti.

“ Cengiz Han Yasası’ndan:

- Kâinatın yaratıcısı tek bir TANRI’dır. Bu Tanrı ‘ya tapılacaktır.

- Cengiz Han’ın erkek soyundan olmayan hiç kimse kendini HAN ilân edemez. Erkek soyundan gelenler ancak Kurultay kararı ile HAN olabilir.

- Düşman teslim olmadıktan sonra onlarla barış antlaşması imzalanamaz

- Ordu, yüz, bin on bin kişilik kıtalar hâlinde olacaktır. Silâhları muhafaza ile görevli subay; askerlere silâhları kendi eliyle teslim eder. Askerler silâhlarını kışın ava gitmek için alabilirler.

- Saray ve orduya kışın yiyecek bulmak için halk, Mart ayından Mayıs öncesine kadar ceylân ve benzeri hayvan avlarlar.

- Hayvanların kanı ve bağırsakları yenilebilir.

- Savaşa gitmeyenler, bayındırlık işlerinde çalışmak zorundadırlar. Ayrıca, haftada bir gün Han’ın hizmetinde bulunurlar.

- Çaldıkları eşya kıymetli ise, hırsızlar idam edilir. Eşya önemli değil ise, yedi veya yedi yüz değnek vurulur. Çalınan malın dokuz katı mal verenler, değnek cezasından kurtulurlar.

- Zina yapanlar idam olunur. Zina yapanı suçüstü yakalayan şahit onları öldürebilir.

- Casuslar, yalancı şahitler, homoseksüeller, sihirbaz ve büyücüler idam olunur.

- Zimmetine para geçiren mal memurları idam olunur. Eğer ihtilas küçük ise Han huzuruna çıkartılır.” (tarihgazetesi.net)

KAYNAK: İbrahim Alâeddin Gövsa / Türk Meşhurları (1946), Cengiz Han ve Cengiz Han'ın Yasası (tarihgazetesi.net,22 Şubat 2014).

Sıkça Sorulan Sorular

Cengiz Han hangi dine mensup?

Cengiz Han, Şamanizm'i benimseyip tek Tanrı inancına sahip olduğundan dolayı, tek Tanrı anlayışına sahip olanlara karşı oldukça hoşgörülü davranmış ve onlara kendi inancını kabul ettirmek için baskı yapmamıştır.

Cengiz Han soyu nereden gelir?

Cengiz Han Türk olarak kabul edilir, Moğolca ve Türkçe konuşurdu, soyu Çinlilerce Türklere dayandırılır. Ayrıca Cengiz Han konuşmalarında kendisini Türk olarak tanıtırdı. Cengiz Han'ın Moğol topluluğu etnik değil, siyasî bir tabirdir.

Cengiz Han Hangi millet?

Cengiz Han (doğum adıyla Temuçin, y. 1162 – 18 Ağustos 1227), Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk Kağanı olan Moğol komutan ve hükümdardır.

Cengiz Han kim yendi?

“Yenilmez kağan” denilen Cengiz Han'ı ve noyanlarını mağlup etmesi, Celâleddin Harizmşah'ın bir anda Müslümanların gönlünde taht kurmasına sebep oldu.

Cengiz Han kaç kişiyle ilişkiye girdi?

Her ne kadar tarihçiler birlikte olduğu kadın sayısının 500 olduğunu söylese de bu kadınlar bu büyük neslin sadece küçük bir bölümünden sorumlu olabilir. Bu muazzam neslin büyük bir kısmı tecavüzlerin ürünüydü.

Cengiz Han Türk mü Müslüman mı?

Cengiz Han hiçbir dine mensup değildi. Babası Yesügay oğluna, doğumundan önce mağlûp edip esir aldığı bir Tatar kabilesinin reisi olan Timuçin'in adını koydu. Bu isimle de anılan Cengiz Han, devlet teşkilâtında da sadece Moğol gelenekleri uyguladı.

Cengiz Han zalim mi?

H.621'de (1226) Karakurum'da vefat eden Cengiz, yeryüzüne ayak basmış en büyük zalim ve kan dökücüler arasında yer alır. Suçsuz insanları öldürmekten haz duyduğu; çocuk, kadın veya yaşlı demeden kan döktüğü söylenir.

Cengiz Han nasıl gömüldü?

Cengiz Han, Hunların Moğolların atası olduğuna inanıyordu. Bu nedenle mezarı onlarınkine benzeyebilirdi. Hun kralları 20 metre derinlikte ahşap bölmeler içine gömülür, yerin üzerine kare şeklinde taşlar dizilirdi.

Cengiz Han soyu gelenler kaç kişi?

16 milyon Asyalı erkek, yaklaşık 800 yıl önce Moğolistan'da yaşamış tek bir erkeğin soyundan geliyor. Bilim adamlarına göre bu kişi, yüzlerce çocuğu olduğu sanılan Moğol imparatoru Cengiz Han. RUSYA Bilimler Akademisi'den Dr.

Cengiz Han düşman mı?

Cevap: Cengiz Han (Timuçin), Moğoldur ve animisttir. Tarihin kaydettiği en gaddar insanlardandır. Milyonlarca Müslüman ve Türk kanı dökmüş; o ve soyu Türkistan, İran, Anadolu ve Iraktaki Türk ve İslâm medeniyetine onulmaz ağır darbe indirmiştir.

Cengiz Han ismi kuranda geçiyor mu?

Cengizhan ismi arama motorlarında en çok araştırılan isimler arasında bulunuyor. Cengizhan ismi Kuran içerisinde geçmemesi, ismin kullanılmasında engel olan bir durum değildir.

Cengiz Han yasaları nedir?

Cengiz Han yasaları, yalan söylemeyi, yalanı, hırsızlık yapmayı, zina etmeyi yasaklar. Ve kişinin komşusunu en az kendisi kadar sevmesini emreder. İnsanların birbirlerini yaralamamasını emreder. Saldırıları unutmalarını, intikam almamalarını emreder.

Cengiz Han öldüğünde kaç çocuğu vardı?

Cengiz Han'ın Cuci, Çağatay, Ögedey ve Tuluy adlı dört oğlu ile beş kızı dünyaya gelmiştir. Ölümünden sonra ülke oğulları arasında taksim edildi. En büyük oğlu Cuci babasından önce öldüğü için mirası oğlu Batu'ya intikal etti.

FOTO GALERİ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu